|
De achtendertigste les - De positie van het vraagwoordje in de zin
Bespreking
Het vraagwoordje komt normaal gesproken achter het
werkwoord te staan. Ga je echter een bepaald zinsdeel in vraag stellen
(het onderwerp, het lijdend voorwerp, ...) dan komt het vraagwoord samen met
dat zinsdeel vlak voor het werkwoord te staan. Van deze regel kan
echter afgeweken worden.
Een kort voorbeeldje :
| Beni seviyor musun? |
Hou je van mij? |
| Beni
mi seviyorsun? |
Is
het van mij dat je houdt? |
Het lijdend voorwerp herkennen mag nooit geen probleem worden vanwege de
suffix.
Nu volgen er nog voorbeeldjes waarbij de eerste van iedere groep de
standaard woordvolgorde gebruikt, de plaats van ieder zinsdeel geeft toch een
verschil aan in het belang dat de spreker eraan hecht.
Een andere reden kan zijn : het uitdrukken van
verbazing :
| İpek Erdoğan'ı seviyor
mu? *¹ |
Houdt
İpek van Erdoğan? |
| Erdoğan'ı İpek seviyor
mu? *¹ |
Houdt
İpek van Erdoğan? |
| Erdoğan'ı seviyor
mu İpek? *² |
Houdt
İpek van Erdoğan? |
| İpek seviyor
mu Erdoğan'ı?
*² |
Houdt
İpek van Erdoğan? |
| |
|
| İpek
Erdoğan'ı mı
seviyor? *³ |
Is
het van Erdoğan
dat İpek houdt? |
| Erdoğan'ı mı
İpek
seviyor? *³ |
Is
het van Erdoğan
dat İpek houdt? |
| |
|
| Erdoğan'ı
İpek
mi seviyor?
*4 |
Is
het İpek die van Erdoğan
houdt? |
| İpek
mi Erdoğan'ı
seviyor?
*4 |
Is
het İpek die van Erdoğan
houdt? |
*¹ Algemene
vraag, niets bijzonder aan de hand.
*² De
vraagsteller vraagt zich af of Ipek al dan niet van Erdogan houdt.
*³ De
vraagsteller is verbaast en gelooft/geloofde niet dat Ipek van Erdogan houdt
maar denkt/dacht dat Ipek van iemand anders houdt.
*4
De vraagsteller is verbaast dat Ipek van Erdogan houdt want hij dacht dat
iemand anders van Erdogan houdt.
Als je het "onderwerp" in vraag wil stellen moet je de externe persoon
gebruiken :
| Beni seviyor musun? |
Hou je van mij? |
| Beni
mi seviyorsun? |
Is
het van mij dat je houdt? |
| Beni
sen mi seviyorsun? |
Ben
jij het die van mij houdt? |
| Sen
mi beni seviyorsun? |
Ben
jij het die van mij houdt? |
| |
|
| Seni
ben mi seviyorum? |
Ben
ik het die van je houdt? |
| Ben
mi seni seviyorum? |
Ben
ik het die van je houdt? |
Ik heb je verteld dat je het vraagwoordje niet overal
kunt plaatsen, nu geef ik enkele foutieve voorbeelden :
Beni seviyorsun
mu? |
Het vraagwoordje staat
in de 3de persoon, het onderwerp is in 2de persoon. |
Bu mu kitap enteresan? |
"bu
kitap" vormt één geheel (dit boek) en
dat moet zo blijven! |
Benim mi kitabım enteresan? |
"benim
kitabım"
vormt één geheel (MIJN boek) en dat moet zo
blijven! |
Voorbeelden
Ik ga slechts enkele voorbeelden uit de vorige les
herhalen en het vraagwoordje op een andere plaats zetten zodat je het
betekenisverschil kunt ontdekken. Bij de iets langere zinnen heb ik "het
gevraagde" wat donkerder gemaakt:
| Bu kitap enteresan
mı? |
Is dit boek interessant? |
| Bu kitap mı
enteresan? |
Is
het dit boek dat interessant is? |
| |
|
| Köpek
balığı hasta mı? |
Is de haai ziek? |
| Köpek
balığı mı
hasta? |
Is
het de haai die ziek
is? |
| |
|
| O köpek
balığı hasta köpeğimizi
yiyor mu? |
Is
die haai onze zieke hond aan het eten? |
| O köpek
balığı mı hasta köpeğimizi yiyor? |
Is
het die haai die onze
zieke hond aan het eten is? |
| O köpek
balığı hasta köpeğimizi
mi yiyor? |
Is
het onze zieke hond die die haai aan
het eten is? |
| |
|
| Hasta köpeğimizi
o köpek
balığı mı yiyor? *¹ |
Is
het die haai die onze
zieke hond aan het eten is? |
| Hasta köpeğimizi
mi yiyor o köpek
balığı? *¹ |
Is
het onze zieke hond die die haai aan
het eten is? |
*¹ Er zou geen enkel
twijfel mogen rijzen over welk nu het onderwerp is en welk nu het lijdend
voorwerp is. Het verplichte gebruik van de suffix voor het lijdend
voorwerp geeft hier uitsluitsel. Deze twee laatste voorbeelden volgen
dus niet de neutrale zinsvolgorde, welke "onderwerp + lijdend voorwerp +
werkwoord" is en blijft (zie les 26). Mocht
het niet duidelijk zijn, aarzel dan niet om me te mailen.
Deze tekst is door mezelf opgesteld, gelieve hem niet te
kopiëren zonder voorafgaande toestemming, om deze te bekomen mail me dan op
: < fibergeek @ codegurus.be > (gelieve de spaties te verwijderen!). U
kan me op dit e-mailadres ook bereiken i.v.m. opmerkingen, bedenkingen en/of
vragen.
|